Lisans - Teknoloji Fakültesi - Metalurji ve Malzeme Mühendisliği
Y : Yıl D : Dönem
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Y D AKTS
MLM304 Faz Diyagramları Zorunlu 3 6 5
Dersin Amacı
Faz diyagramlarının değerlendirilmesi; tek, iki ve üç komponentten oluşan sistemlerin incelenmesi, döküm sırasında oluşabilecek fazların öğretilmesi.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi MUSTAFA ÇAKIR
Öğrenme Çıktıları
1 Faz diyagramlarını endüstriye uygular.
2 Üç bileşenli sistemleri kavrar.
3 Fe-C denge diyagramını kavrar ve uygular.
4 Faz dönüşüm reaksiyonlarını kavrar ve denge diyagramı üzerinde uygular.
5 Soğuma eğrisi ve yapı analizi yapar.
6 İkili izomorf sistemleri ve katı çözelti oluşumunu kavrar.
7 Bir bileşenli sistemleri kavrar ve yorumlar.
8 Faz diyagramları ile ilgili temel kavramları ve Gibbs Faz Kuralı’nı kavrar ve uygular.
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Gibbs faz kuralı, tek komponentli sistemler, sıcaklık-basınç diyagramları ve soğuma eğrileri, iki komponentli sistemler, birinci ve ikinci kural, ötektik, peritektik, monotektoid, monotektik sistemler, katı durumdaki dönüşümler, alaşımların yapısı, bileşik ve katı çözelti tipleri, Tammann diyagramları, ikili sistemlerde soğuma eğrileri, üç komponentli sistemler, üçgen diyagramı, izoterm kesitler, içerik kesitler, üçlü sistemlerin soğuma eğrileri
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
Hafta Teorik Uygulama Laboratuvar
1 Tanımlar ve kavramlar
2 Gibbs?in Fazlar Kuralı, Faz, komponent, konstituent, serbestlik derecesi terimlerinin tanımlanması, Gibbs?in fazlar kuralının türetilmesi, Gibbs?in fazlar kuralı ile ilgili uygulamalar
3 Tek Komponentli Sistemler, Basınç-sıcaklık ve sıcaklık denge diyagramları, Tek komponentli sistemlerin soğuma eğrileri, Newtonun soğuma yasası
4 İki Komponentli Sistemler, Alaşımların oluşturulması ve genel sınıflandırılması, Alaşımların durumu, denge durumu, durum değişkenleri, İki komponentli sistemlerin denge diyagramları, I. ve II. (Kaldıraç) kuralları
5 İki Komponentli Sistemler, Ötektik ve ötektoid sistemler, Ötektik sistemde değişik bileşimdeki alaşımların soğuması ve soğuma şekilleri
6 Ötektik yapı, dendritik yapı, segregasyon, Termik analiz İki Komponentli Sistemler, İki ötektik nokta içeren sistemler, Uyumlu eriyen bileşikler ve kimyasal formülleri
7 İki Komponentli Sistemler, Peritektik ve peritektoid sistemler, Değişik bileşimdeki alaşımların soğuması, Uyumsuz eriyen bileşikler
8 Ara sınav
9 İki Komponentli Sistemler, Katı durumda tam çözünürlük gösteren sistemler, Katı durumda difüzyon ve mekanizmaları, Monotektoid sistemler
10 İki Komponentli Sistemler, Monotektik sistemler, Sıvı ve katı durumda çözünürlük göstermeyen sistemler, Katı durumdaki dönüşümler (Allotropi), düzenli ve düzensiz dönüşümü
11 Alaşımların Yapısı, Ara durum faz (bileşik)tipleri, Katı çözelti tipleri, Denge diyagramlarının değerlendirilmesi
12 Üç Komponentli Sistemler, Durum değişkenleri, üçgen diyagram,
13 Üç komponentli sistemlerin hacimsel gösterilişi, İzoterm ve içerik kesitlerin tanımı, Ağırlık noktası kuralı
14 Üç Ötektik Kenar Sistemden Oluşan Üç Komponentli Sistemler, Hacimsel gösteriliş, kenar sistemler, izoterm sistemler
15 Değişik bileşimdeki alaşımların soğuması, İzoterm ve içerik kesitlerin oluşturulması
16 Tekli, İkili ve Üçlü Sistemlerin Birarada Değerlendirilmesi ve Bunlara Yönelik Uygulamalar
17 Final
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Principles of Phase Diagrams in Materials Systems
Robert E. Krieger, Publ. Comp., Malabas, Florida, 1986

Alloy Phase Equilibria
Prince, A., Elsevier Publ. Co. Ltd., Amsterdam, 1986

Ders notları
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
sözlü anlatım
Bilgisayar ile sunum
Problem çözme
Değerlendirme
DeğerlendirmeAdetDeğer
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
Toplam100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
Toplam100
Dersin Sunulduğu Dil
Lisan Kodları
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Derse Katılım 1 15 15
Ders Öncesi Bireysel Çalışma 1 15 15
Ders Sonrası Bireysel Çalışma 1 15 15
Ara Sınav Hazırlık 1 40 40
Final Sınavına Hazırlanma 1 40 40
Toplam 5 125 125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ 1PÇ 2PÇ 3PÇ 4PÇ 5PÇ 6PÇ 7PÇ 8PÇ 9PÇ 10PÇ 11PÇ 12PÇ 13PÇ 14PÇ 15PÇ 16
ÖÇ 13000000000000000
ÖÇ 22000000000000000
ÖÇ 30200000000000000
ÖÇ 40020000000000000
ÖÇ 53000000000000000
ÖÇ 60200000000000000
ÖÇ 70020000000000000
ÖÇ 83000000000000000
ÖÇ 90000000000000000
ÖÇ 100000000000000000
ÖÇ 110000000000000000
ÖÇ 120000000000000000
ÖÇ 130000000000000000
ÖÇ 140000000000000000
ÖÇ 150000000000000000
ÖÇ 160000000000000000

^